Stap voor stap - Speksteen creaties

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Stap voor stap

Speksteen bewerken
gezicht van chinees speksteen

Veiligheid op de werkplek

Het speksteen bewerken is erg leuk maar kent ook nadelen want het stoft enorm en dan is een stofmasker/snoetje erg gewenst want bij het inademen van het speksteenstof kunt u op de lange duur hinder er van gaan ondervinden in de vorm van benauwdheid.
De aanschaf van zo'n stofmasker/snoetje (er zijn vele benamingen voor) doe ik gewoon bij een discounter (de Action/Lidl/Aldi) of bij een bouwmarkt, want zo'n stofmasker/snoetje kunt u maximaal 4 weken gebruiken wegens hygiene, dus die haal ik gewoon zo goedkoop mogelijk.
Naast een stofmasker/snoetje is het ook raadzaam om werkhandschoenen te gebruiken, wederom haal ik die bij een discounter (Lidl/Aldi) want die zijn kwalitatief goed genoeg.
Met name bij het werken met gritvijlen zijn werkhandschoenen ideaal want anders beschadigd u uw handen/vingers door het kracht zetten op de gritvijl.
Als u besluit een Dremel aan te schaffen, doet u er erg slim aan een stofbril te kopen wegens het rondvliegende stof, bij aanschaf moet u letten dat u een stofbril neemt die helemaal aan alle kanten afsluit (dus geen brilmontuur nemen). Doet u dat niet en koopt u een brilmontuur veiligheidsbril, zult u merken dat die niet afdoende afsluit en zult u alsnog stof in uw ogen krijgen.

 
 
spacedog

Hoe ontstaat een creatie

Als ik begin met beeldhouwen begin ik altijd "open minded" dat wil zeggen: zonder vooraf opgesteld plan, ik laat de steen vertellen wat erin zit bij hem. Dit mag wat vaag over komen dat ik op deze manier te werk ga, maar ik vind het juist makkelijker om een steen "te pellen" en zo te ontdekken van hoe en wat, als dat ik al een idee heb van wat het word. Want met name dat laatste blijkt enorm lastig te zijn in de praktijk omdat er een breukvlak in de steen zit of dat het beeld er toch niet uit past doordat je je verkeken heb op de grootte van de steen.
Mijn creaties ontstaan dus altijd uit spontaniteit, ik neem een steen en ga er dan gewoon eerst naar kijken, naar watvoor vormen de steen heeft, het is te vergelijken met het kijken naar de wolken als kind zijnde, dan zag je ook heel veel vormen en dieren in de wolkenmassa.
Daarna kies ik een punt op de steen en daar begin ik dan te vijlen of te schuren en "pel" zo de steen, en die plek breid ik langzaam steeds verder uit. Tussendoor leg ik de steen ook regelmatig even weg om er van een afstandje naar te kijken, wat vaak heel goed werkt omdat je dan "het grote geheel" ziet en je er dus niet met je neus bovenop zit.
De truc is om ook wat "lef" te tonen en er spontaan een stuk vanaf te zagen, of er een gat in te boren, of juist een uitsteeksel verder uit te diepen. Vaak zit de basisvorm van de creatie al in de steen en is het meer een kwestie van die basisivorm krachtiger te maken, te versterken.

Beeld maken aan de hand van een studie

Omdat ik constant mijn horizon wil verleggen wil ik ook andere beelden maken waarvan ik al van tevoren een plan heb hoe het beeld eruit moet zien, maar soms lukt dat niet omdat je simpelweg de ervaring nog niet heb om dat beeld te maken. Dan is het handig om het toekomstige beeld te visualiseren in 3D en daar leent klei zich uitermate goed voor en speciaal voor dat doel is er zacht blijvende klei verkrijgbaar in de vakhandel. Koop daarbij een beginnersset voor klei te modeleren van klei en je kan van start, als je dan zorgt dat die klei luchtdicht opgeborgen word in -bijvoorbeeld- een emmer, dan kun je de klei blijven hergebruiken.
Zo heb ik dat voor het eerst toegepast op het beeld Abstractie van Chinees speksteen (zie foto's rechts van de tekst), ik leerde daardoor onder andere hoe zo'n drie dimensionaal beeld gevormd word en hoeveel materiaal ik weg moest halen en laten zitten om de juiste vorm te krijgen voor het beeld. Het inzicht wat ik onder andere hiermee kreeg was dat het veel makkelijker was dan dat het eruit zag op foto's op internet, dit gaf mij voldoende zelfvertrouwen om het beeld daadwerkelijk te maken van Chinees speksteen.
Tegenwoordig pas ik het altijd toe als ik niet weet hoe ik iets vorm moet geven, dan werkt het visualiseren via klei het allerbeste.
afbeelding abstract speksteenbeeld
foto van kleistudie voor abstract speksteenbeeld

Het zagen van speksteen

Als je speksteen wil zagen is het slim om een beeldhouwkussen eronder te leggen, dat beeldhouwkussen zorgt ervoor dat het beeld stabiel ligt en geen beschadigingen oploopt aan de onderkant. Het zagen zelf kan met een gewone houtzaag die vrijwel iedereen in huis heeft.
Alleen als je harder speksteen heb zoals bijvoorbeeld Keniaans speksteen, of de speksteensoort waar "Stoffel
" van gemaakt is, dan lukt dat niet met een gewone houtzaag en kun je beter een gritzaag ervoor gebruiken, ook als je "vuile deeltjes" in je steen heb kan een gewone houtzaag dat niet zagen.
Die gritzagen heb je 2 soorten zaagjes bij, 1 met een gritzaagdraad en 1 met een gritzaagblad. Het gritzaagdraad
is vooral erg fijn als je een ronding moet zagen (zoals bij de Maori-hanger (zie foto) en het gritzaagblad is juist weer fijn als je een vlak stuk moet zagen. De gritzaag is ook te gebruiken bij albast, dus als u uw grenzen wil verleggen naar wat hardere steensoorten dan kan dat dus.
Op de foto van de gritzaag is te zien dat ik op de beugel een verdikking heb aangebracht, dat heb ik gedaan zodat ik meer houvast heb als ik aan het zagen ben.

penhouder
 
 
foto bigfoot

Het vijlen van speksteen

Het vijlen van speksteen is ook weer afhankelijk van de steensoort en ook afhankelijk of er "vuil" (kristallen bijvoorbeeld, of kalk of andere onregelmatigheden) in zit. Zitten die vuiligheden erin (wat nog best vaak gebeurd) zal een normale houtvijl daar kapot op gaan en slijten de tandjes van de vijl.
Ik raad u dan ook af om geen "basisset vijlen" te kopen die vrijwel iedere beeldhouwwinkel heeft in een zogezegde "voordeelverpakking" in dit geval is goedkoop duurkoop. U doet er slimmer aan om de wat stevigere gritvijlen
aan te schaffen zodat ook de vuiligheid in de steen probleemloos bewerkt kan worden.
Voor het fijnere werk kunt u het beste de diamantvijltjes aanschaffen, die zijn vaak per stuk of per set van 5 te koop, en deze investering is ook bij hardere steensoorten te gebruiken zoals bijvoorbeeld Albast.

De Dremel

Naast het vijlen gebruik ik ook een Dremel met flexibele as, de assecoires ervoor haal ik meestal bij een discounter (lidl/Aldi) omdat de assecoires bij alle soortgelijke machientjes gelijk zijn, alleen is de prijs een groot verschil.
De machine zelf zou ik niet op bezuinigen en een echte Dremel aanschaffen met flexibele as, en niet een ander merk,want mijn ervaring is dat de overige merken niet waar maken wat ze beweren. Een flexibele as is ideaal om het fijnere werk te doen, plus dat het stof niet zo makkelijk in het motortje komt omdat de Dremel zelf verder weg van het werk hangt.

abstract beeld
 
 
slakkie

Het schuren van speksteen

Voor het schuren van speksteen kunt u het gewone schuurpapier gebruiken die bij elke bouwmarkt te koop is, en hoe fijner de korrel op het schuurpapier, hoe gladder je kan schuren. Je start dus met het schuurpapier met de grofste korrel en werkt zo langzaam naar steeds fijner schuurpapier.
Schuurpapier is echter onderhevig aan slijtage en naar mijn mening minder handig als schuursponsjes of schuurlapjes, die schuurlapjes en schuursponjes zijn van schuimrubber en hebben een veel langere levensduur als gewoon schuurpapier, en zijn ook van grof naar fijn  verkrijgbaar en zijn verkrijgbaar bij de betere beeldhouwwinkel.
Het echte polijsten van het beeld gebeurd met waterproof schuurpapier welke je dan nat gebruikt (ideaal daarbij is een grote curverbox waar je creatie in past en waarin je een laagje water doet) en ook bij waterproof schuurpapier werk je van grof naar fijn (zie uitleg op de "polijstpagina
" ).

 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu